Tijdens het maken van de serie merkte programmamaker Willem Hully dat oorlogsverhalen ook zeventig jaar na de bevrijding van ons land nog erg leven. Zo sprak hij in onze provincie iemand die in de Tweede Wereldoorlog nog ondergedoken heeft gezeten, maar ook jongeren die oorlogsverhalen vertellen die ze vanuit hun familie kennen.


Hully sprak onder anderen met Erik Dijkstra, en hij vertelde een verhaal dat indruk maakte. “Hij heeft een boek geschreven over zijn opa die gevangen zat in een strafkamp in Yde, nota bene in een schooltje. Als je daar nu langsrijdt, zoek je er totaal niet achter dat zo’n gebouw in de Tweede Wereldoorlog een strafkamp was. Van daaruit werd hij gedwongen om loopgraven te maken.”

Massagraf

Een wandeling met Willy Weerman zal ook nog lang in het geheugen van de programmamaker gegrift blijven staan. Hij nam Hully mee naar een plek die al was ingericht om als massagraf te gebruiken. Maar zover kwam het gelukkig nooit. “De contouren van het graf zijn nog altijd duidelijk zichtbaar in het Drentse landschap.” Het was een moment dat veel indruk op hem maakte, vooral toen er een rondje om het graf werd gelopen.

“Dan tel je je stappen en stopt de teller bij vijftig. En als je je dan bedenkt dat er twee mensen naast elkaar konden liggen in zo’n graf, denk je wel even van: verdikkeme.”

Briefje van opa

Naarmate zijn zoektocht naar oorlogsverhalen vorderde, merkte de programmamaker steeds vaker dat hij met jongere generaties in aanraking kwam. “Sommige verhalen gaan van generatie op generatie. Als er iets in een familie gebeurt, komt dat na langere tijd altijd wel een keer naar boven”, constateerde hij. “Jongeren die zich gaan interesseren voor de oorlog of op zolder toevallig stuiten op een oud briefje van opa, bijvoorbeeld.”

De opnames van het programma vonden plaats op locaties die een rol hebben gespeeld in de Tweede Wereldoorlog. “Maar we zijn ook bij uiterlijkheden van landschappen geweest die je anders gewoon voorbij loopt”, voegt Hully toe. “In de omgeving van Assen zijn bijvoorbeeld een boel tankgrachten gebruikt. Als je die ziet, zou je zonder voorkennis kunnen denken dat het eenvoudige geultjes zijn.”

Portret

Elke aflevering van Strunen wordt afgesloten met een portret van een oorlogsmonument. Een bewuste keuze volgens Hully, want sommige monumenten zie je pas als je er echt bij stilstaat. “En dat gaan wij doen. Er zijn heel veel van die monumenten in Drenthe.”

Bekijk hier de eerste aflevering van Strunen van 2020.