Het blad Waardeel bestaat 25 jaar. “Dat is wel iets bijzonders”, zegt Anja Schuring, een van de voormalige hoofdredacteuren en tegenwoordig voorzitter van de Drentse Historische Vereniging, waar het kwartaalblad onderdeel van is.

In 1994 kwam de eerste uit. Schuring en huidig hoofdredacteur Wim Ensing blikken terug op de tientallen artikelen uit de afgelopen jaren. Je komt er niet zomaar in, de artikelen moeten ‘Drenthe-breed’ zijn, ergens over gaan en goed onderbouwd zijn. “We gaan wel van een bepaalde wetenschappelijkheid uit”, aldus Ensing.

Oudste vrouw ter wereld
De eerste hoofdredacteur, Harry Gras, bedacht de rubriek Gedane Zaken, Daarin werden 70-plussers geïnterviewd over hun loopbaan. De oudste was Henny van Andel, die op haar 115e een tijdje de oudste vrouw van de wereld was.

Schuring: “Ze was toen 106 en het was ook het kortste interview dat we ooit hadden. Ze vroeg gewoon ‘Wat wilt u weten?’. We hoefden geen inleidende prietpraat te houden. Ze was als dochter van de bovenmeester handwerkjuffrouw op de school in Bovensmilde. Op haar 26e is ze verhuisd naar Den Haag, Haar loopbaan duurde niet zo lang, maar het was heel interessant want zij kon nog vertellen over de Eerste Wereldoorlog, de opkomst van het socialisme en hoe haar vader in Smilde de arbeiders leerde hoe ze een tuin moesten onderhouden. Zo oud hadden we ze nog niet gehad.”

Bakker op leeftijd
Hilarisch was het gesprek met, naar Schuring meent, een Drentse bakker op leeftijd: “Ik kwam altijd binnen met een hele grote koffer, met daarin mijn VHS-videorecorder – ik nam alles op om het later goed uit te kunnen werken. Die man bleef maar vertellen over alle ziekten die hij gehad had, te beginnen met zijn kinderziekten, later nog weer een ongeluk dat hij had gehad. Het ging maar door. Ik hoorde pas veel later dat hij vanwege die grote koffer dacht dat we van het Groene Kruis waren…”

Annexatie van Duitsland en Heyboer
Voor Wim Ensing springt er onder meer een artikel van Bernard Hanskamp en Hans van Dam uit: “Drenthe en de annexatie van Duitse delen, met daarin een beschrijving van de plannen van de regering in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de geallieerde overwinning zouden delen van Duitsland worden geannexeerd en de oostgrens van Nederland, dus ook van Drenthe, schoof daarmee aanzienlijk op, tot aan Bremen. Een gigantisch gebied. Je weet niet wat je leest. De plaatselijke, Duitse bevolking zou dan verhuisd worden naar het eiland Borkum.”

Een andere favoriet van Ensing is een artikel van Harm Moek over de kunstschilder Anton Heyboer die net na de oorlog naar Borger reisde uit liefde voor Van Gogh, die ook in Drenthe was geweest. Borger was lukraak op een landkaart uitgekozen, vanwege het omringende groen. Het dorp viel tegen, maar wel ontmoette hij er de Drentse schilder en dichter Hans Heyting. De twee maakten de omgeving onveilig met onder meer enthousiast kroegbezoek. “Alcohol speelde een grote rol voor hen in die dagen.”

Halve maantjes in Eelde
Schuring maakte jarenlang de foto’s voor veel artikelen. Halsbrekende toeren haalde ze uit voor het artikel (van Henk Hack) over de halve maantjes op de Eelder preekstoel. Het artikel draait om de herkomst van die halve maantjes bovenop het klankbord van de preekstoel in de kerk in Eelde, geplaatst tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Als geuzenteken? In dat geval verwezen ze naar de islam (de leus was: ‘Liever Turks dan paaps’) of was het puur ter decoratie? In elk geval moest Anja het klankbord fotograferen, van zo dichtbij mogelijk. “De koster zei, ik haal wel een ladder op en ik stond een meter of vijf boven de grond. Ik durfde me niet aan het klankbord vast te grijpen, uit angst dat het ding naar beneden zou donderen, dus ik heb me maar heel goed vastgehouden aan het fototoestel. Elke keer dat ik langs de kerk in Eelde rij moet ik daar aan denken.”

Het honderdste nummer van Waardeel, met daarin een selectie uit de afgelopen negenennegentig edities, wordt donderdag 10 januari uitgereikt aan de Drentse gedeputeerde van Cultuur Cees Bijl in de kerk van Anloo.

Het hele gesprek met Anja Schuring en Wim Ensing is te horen in het geschiedenisprogramma Drenthe Toen, tussen 14.00 uur en 16.00 uur op Radio Drenthe. Natuurlijk is Drenthe Toen ook terug te luisteren via uitzending gemist of via de podcast van Drenthe Toen.